Bản đồ bán lẻ chuỗi Việt Nam 2026: Cửa hàng tiện lợi tăng tốc, cà phê và thời trang phân cực

Sự kiện đáng chú ý nhất tuần này không nằm ở một thương vụ đơn lẻ, mà ở việc bản đồ cạnh tranh cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam đang được vẽ lại nhanh hơn nhiều người dự đoán. Theo dự báo được CafeF dẫn lại, tổng số cửa hàng tiện lợi trên cả nước có thể đạt mức kỷ lục 9.671 điểm bán vào năm 2026. Trong khi Circle K - thương hiệu dẫn đầu về số lượng điểm bán trong nhiều năm - được mô tả là 'đứng yên', GS25 lại được dự báo tăng trưởng tới 34,75% trong năm 2026, thu hẹp đáng kể khoảng cách với đối thủ. Cùng lúc đó, FamilyMart chính thức mở rộng ra Hà Nội, trở thành đối thủ thứ tư cạnh tranh trực tiếp với Circle K, GS25 và 7-Eleven tại thị trường miền Bắc.

Đây là tín hiệu quan trọng vì nó cho thấy cuộc đua cửa hàng tiện lợi không còn là câu chuyện của một vài thương hiệu dẫn đầu cố định, mà đang bước vào giai đoạn các bên có nguồn lực tài chính mạnh - đặc biệt là các thương hiệu có công ty mẹ Hàn Quốc và Nhật Bản - sẵn sàng dùng tốc độ mở điểm để giành thị phần, bất kể đối thủ đang chiếm ưu thế về số lượng.

Sự phân cực lan sang cà phê và thời trang

Điều thú vị là cùng thời điểm cửa hàng tiện lợi tăng tốc, hai ngành bán lẻ khác lại cho thấy bức tranh phân cực rõ rệt. Trong ngành cà phê, một chuỗi cà phê rang xay có tiếng vừa đóng cửa ba cơ sở tại Hà Nội, trong khi Highlands Coffee, Phúc Long và Phê La vẫn tiếp tục mở rộng. Đáng chú ý hơn, The Coffee House - sau một năm về tay Golden Gate, một trong những tập đoàn vận hành chuỗi F&B lớn nhất Việt Nam - hiện chỉ còn 82 điểm bán, hiện diện tại vỏn vẹn 7 tỉnh thành. Việc thu hẹp này diễn ra ngay cả khi thương hiệu đã về tay một chủ sở hữu có tiềm lực tài chính mạnh, điều đáng để nhà đầu tư suy ngẫm.

Song song đó, thị trường chuỗi thời trang ghi nhận gần 300 cửa hàng đóng cửa trong hai năm qua, theo Vnbusiness. Nguồn tin mô tả đây là 'cuộc đua phân cực' đi kèm 'làn sóng tái cơ cấu' - tức không phải toàn ngành suy giảm đồng loạt, mà một số chuỗi thu hẹp mạnh trong khi số khác tồn tại hoặc mở rộng có chọn lọc.

Nhìn tổng thể, ba câu chuyện này - cửa hàng tiện lợi, cà phê, thời trang - phản ánh cùng một xu hướng: thị trường bán lẻ chuỗi Việt Nam đang bước vào giai đoạn phân cực rõ rệt hơn, nơi tốc độ mở rộng không còn tỷ lệ thuận với quy mô vốn hay tuổi đời thương hiệu, mà phụ thuộc vào việc mô hình đơn vị (unit economics) có thực sự hiệu quả hay không. Đây là góc nhìn diễn giải của chúng tôi từ các số liệu được công bố, không phải kết luận được nêu trực tiếp trong nguồn.

Ý nghĩa đối với thương hiệu

Đối với các thương hiệu đang vận hành chuỗi tại Việt Nam, dữ liệu tuần này gợi ý ba điều. Thứ nhất, sở hữu vốn mạnh không còn là bảo chứng cho tăng trưởng số điểm bán - trường hợp The Coffee House dưới quyền Golden Gate cho thấy ngay cả khi có nguồn lực, chủ sở hữu mới vẫn ưu tiên tái cơ cấu và siết chặt hiệu quả từng điểm bán hơn là mở rộng bằng mọi giá. Đây có thể là dấu hiệu ngành cà phê chuỗi đã bước vào giai đoạn trưởng thành hơn.

Thứ hai, với ngành cửa hàng tiện lợi, việc GS25 được dự báo tăng trưởng mạnh trong khi Circle K 'đứng yên' cho thấy tốc độ cam kết vốn của công ty mẹ đang trở thành yếu tố cạnh tranh quyết định hơn cả kinh nghiệm thị trường lâu năm. Các thương hiệu chậm mở rộng cần cân nhắc liệu có nên tăng tốc đầu tư hạ tầng, hay chấp nhận co hẹp thị phần tương đối.

Thứ ba, làn sóng đóng cửa gần 300 cửa hàng thời trang trong hai năm là lời nhắc rằng việc mở rộng chuỗi nhanh trong giai đoạn trước không đồng nghĩa mô hình đó bền vững khi sức mua thay đổi hoặc chi phí mặt bằng tăng. Các thương hiệu cần đánh giá lại danh mục điểm bán theo từng khu vực, thay vì chỉ nhìn vào tổng số cửa hàng như một chỉ số thành công.

Ý nghĩa đối với nhà đầu tư

Với nhà đầu tư đang cân nhắc nhận nhượng quyền hoặc hợp tác nhượng quyền khu vực (area development), bức tranh phân cực này đặt ra yêu cầu thẩm định kỹ hơn trước khi ký hợp đồng. Trong ngành cửa hàng tiện lợi, sự khác biệt tốc độ tăng trưởng giữa GS25 và Circle K là dữ liệu định lượng hiếm hoi giúp nhà đầu tư so sánh mức độ cam kết vốn thực tế của từng thương hiệu tại thị trường Việt Nam - yếu tố quan trọng hơn cả thương hiệu quốc tế hay số năm hoạt động.

Trong ngành F&B, việc một số chuỗi cà phê vẫn mở rộng (Highlands, Phúc Long, Phê La) trong khi số khác thu hẹp (chuỗi rang xay đóng 3 cơ sở, The Coffee House còn 82 điểm) cho thấy nhà đầu tư không nên coi 'chuỗi cà phê' là một nhóm đồng nhất. Rủi ro khi nhận nhượng quyền một thương hiệu đang trong giai đoạn tái cơ cấu - dù thuộc sở hữu của một tập đoàn lớn - rõ ràng cao hơn so với thương hiệu đang mở rộng ổn định. Đây là điểm nhà đầu tư nên hỏi trực tiếp đối tác nhượng quyền: chiến lược mạng lưới điểm bán trong 12-24 tháng tới là mở rộng hay tái cấu trúc.

Với ngành thời trang, làn sóng đóng gần 300 cửa hàng cho thấy rủi ro mặt bằng bán lẻ vật lý vẫn hiện hữu, đặc biệt với các mô hình phụ thuộc vào lưu lượng khách tại trung tâm thương mại hoặc phố mua sắm truyền thống.

Bàn đạp Hàn Quốc và câu hỏi ngược chiều

Một tín hiệu khác đáng chú ý là việc các chuỗi F&B Hàn Quốc, theo Seoul Economic Daily, đang dùng Việt Nam làm bàn đạp để mở rộng ra Đông Nam Á. Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ, mà đang được nhìn nhận như một điểm trung chuyển chiến lược cho các thương hiệu khu vực - vai trò có thể mang lại lợi ích gián tiếp cho hệ sinh thái nhượng quyền trong nước (đối tác vận hành, chuỗi cung ứng, nhân sự vận hành chuỗi) nhưng cũng đặt câu hỏi ngược: các thương hiệu Việt Nam có đang tận dụng xu hướng tương tự để mở rộng ra khu vực hay không?

Đây cũng là lúc cần nói rõ một giới hạn dữ liệu quan trọng: kể từ sau ngày 16/12/2011, doanh nghiệp Việt Nam nhượng quyền ra nước ngoài không còn bắt buộc đăng ký với Bộ Công Thương, nên hiện không có con số tổng hợp đáng tin cậy phản ánh có bao nhiêu thương hiệu Việt đang nhượng quyền tại nước ngoài. Hai mốc chính thức duy nhất còn được ghi nhận là 3 thương hiệu (2007) và 7 thương hiệu (2016) - dữ liệu đã hơn một thập kỷ và không được cập nhật kể từ đó.

Điều chúng ta chưa biết

Thứ nhất, nguồn tin không nêu rõ danh tính cụ thể của 'chuỗi cà phê rang xay có tiếng' đóng cửa 3 cơ sở tại Hà Nội, cũng như lý do thực sự - có thể là hết hạn hợp đồng thuê, tái định vị mặt bằng, hay dấu hiệu suy giảm nhu cầu. Không có dữ liệu để phân biệt giữa các khả năng này.

Thứ hai, cơ chế mở rộng của FamilyMart tại Hà Nội - liệu đây là nhượng quyền khu vực (area development) với đối tác trong nước, hay công ty mẹ trực tiếp đầu tư và vận hành - không được nêu trong nguồn tin.

Thứ ba, 'gần 300 cửa hàng thời trang' đóng cửa trong hai năm là con số tổng hợp toàn ngành; nguồn không tách bạch thương hiệu nào chiếm phần lớn mức đóng cửa này, khiến việc đánh giá rủi ro theo từng thương hiệu cụ thể là không thể.

Thứ tư, như đã nêu, quy mô thực sự của làn sóng thương hiệu Việt Nam nhượng quyền ra nước ngoài - nếu có - không thể xác định bằng dữ liệu công khai hiện tại, do khoảng trống đăng ký kể từ năm 2011.

Cuối cùng, chưa rõ liệu việc Golden Gate thu hẹp The Coffee House xuống 7 tỉnh thành là chiến lược tập trung có chủ đích dài hạn, hay là bước điều chỉnh bắt buộc sau khi đánh giá lại hiệu quả từng điểm bán - nguồn tin hiện tại chưa làm rõ động cơ chiến lược đằng sau quyết định này.