Nhượng quyền Việt Nam phân hóa hai tốc độ: thương hiệu đại trà co lại, chuỗi cao cấp và bán lẻ nội địa tăng tốc
Trong cùng một tuần, Shake Shack chuẩn bị vào Việt Nam còn Mixue tiếp tục cắt cửa hàng năm thứ hai liên tiếp — một phép so sánh cho thấy mặt bằng bán lẻ đang được phân bổ lại, không đồng đều giữa các phân khúc. Bài viết này giải thích điều đó có ý nghĩa gì với thương hiệu muốn vào Việt Nam và với nhà đầu tư đang cân nhắc rót vốn vào chuỗi.
Sự phân hóa hai tốc độ
Tuần này cung cấp một bức tranh tương phản rõ rệt. Shake Shack — thuộc mạng lưới toàn cầu 738 cửa hàng, công ty mẹ vừa đạt doanh thu hơn 1,2 tỷ USD — chuẩn bị mở cửa hàng đầu tiên tại Việt Nam, tại khu vực được mô tả là nơi tập trung dân cư có thu nhập cao ở TP.HCM. UNIQLO mở cửa hàng thứ 34 bên trong AEON Mall Hạ Long, một trung tâm thương mại trị giá hơn 5.200 tỷ đồng, vào đúng lúc thương hiệu này tăng 9 bậc trên một bảng xếp hạng toàn cầu trị giá 205 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, Mixue tiếp tục cắt giảm cửa hàng tại Việt Nam, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp thu hẹp mạng lưới quốc tế sau đợt tái cấu trúc cuối năm 2025. Chagee — một thương hiệu trà sữa khác từng mở rất nhanh — vừa đóng 3 cửa hàng.
Đây không phải sự trùng hợp ngẫu nhiên nếu đặt cạnh dữ liệu mặt bằng: tại TP.HCM, mức hấp thụ ròng bán lẻ giảm 26% khi nhiều chuỗi lớn chủ động thu hẹp diện tích thuê. Trong khi đó, báo cáo quý 3/2026 cho thấy nguồn cung mặt bằng bán lẻ phân hóa — giá thuê tại khu vực trung tâm Hà Nội và TP.HCM vẫn đi ngang ở mức cao, bất chấp hấp thụ chung đi xuống. Nói cách khác, mặt bằng đẹp không hề rẻ đi; nó chỉ đang được phân bổ lại cho những thương hiệu đủ sức trả giá cao và có câu chuyện thương hiệu đủ mạnh để thu hút khách — còn các chuỗi đại trà, cạnh tranh bằng giá và tốc độ mở nhanh, buộc phải tính lại bài toán chi phí trên từng điểm bán.
Với thương hiệu: bản địa hóa và định vị lại, không phải mở nhanh
Circle K, sau 17 năm hoạt động tại Việt Nam, đang điều chỉnh mô hình cửa hàng theo hướng bản địa hóa — một tín hiệu cho thấy ngay cả chuỗi tiện lợi nước ngoài kỳ cựu cũng phải thay đổi để phù hợp thị trường, thay vì áp nguyên mẫu toàn cầu. Đây là bài học trực tiếp cho các thương hiệu nước ngoài đang cân nhắc vào Việt Nam: thành công không đến từ việc sao chép mô hình gốc, mà từ khả năng điều chỉnh sản phẩm, vận hành và cả cấu trúc phí quản lý định kỳ (royalty) cho phù hợp với hành vi tiêu dùng địa phương.
Song song đó, các chuỗi đồ uống Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu công thức và mô hình xây dựng chuỗi ra toàn cầu. Theo cách đọc của chúng tôi — đây là diễn giải, không phải số liệu được công bố — làn sóng này có thể gia tăng áp lực cạnh tranh đúng vào phân khúc đồ uống giá rẻ, tốc độ mở nhanh, nơi Mixue và Chagee đang vận hành, khiến bài toán tồn tại ở phân khúc này càng khó hơn trong ngắn hạn.
Freddy's vừa ký thỏa thuận nhượng quyền khu vực (area development) đầu tiên tại Đông Nam Á, nhưng chọn Philippines chứ không phải Việt Nam. Với các thương hiệu nước ngoài đang xây lộ trình vào khu vực, đây là một điểm dữ liệu đáng chú ý: Việt Nam không mặc định là điểm đến đầu tiên trong chiến lược mở rộng Đông Nam Á của mọi thương hiệu.
Với nhà đầu tư: để ý cấu trúc sở hữu và cuộc đua bán lẻ tiện lợi
Jollibee tiếp tục bán thêm cổ phần tại Highlands Coffee cho VTI, nhượng lại quyền kiểm soát. Đây là một trong những thay đổi cấu trúc sở hữu đáng chú ý nhất trong ngành F&B Việt Nam năm nay, dù các điều khoản cụ thể của giao dịch chưa được công bố đầy đủ. Nhà đầu tư quan tâm đến M&A ngành bán lẻ — nhượng quyền nên theo dõi cách VTI định hướng chiến lược thương hiệu sau khi nắm quyền kiểm soát, bởi điều này có thể ảnh hưởng đến tốc độ mở mới hoặc tái cấu trúc mạng lưới cửa hàng Highlands Coffee trong thời gian tới.
Trong khi đó, bán lẻ tiện lợi đang là mặt trận tăng trưởng rõ ràng nhất. Thị trường cửa hàng tiện lợi đạt doanh thu 11.100 tỷ đồng, với Circle K và GS25 bám sát nhau về thị phần. WinCommerce mở ròng 894 điểm bán trong 9 tháng và đang thí điểm định dạng WiN ON — một thương hiệu bán lẻ tiện lợi nội địa bước vào phân khúc 24/7 để cạnh tranh trực tiếp với các chuỗi ngoại. Đây là tín hiệu rằng doanh nghiệp nội địa không còn chỉ phòng thủ mà đang chủ động tấn công vào phân khúc trước đây do chuỗi nước ngoài dẫn dắt — một xu hướng đáng để nhà đầu tư trong nước theo dõi khi cân nhắc cơ hội ở chuỗi bán lẻ tiện lợi thay vì chỉ nhìn vào F&B.
Ở cấp độ chính sách, Triển lãm Quốc tế Nhượng quyền Việt Nam 2026 ghi nhận 331 thương hiệu nước ngoài đăng ký nhượng quyền vào Việt Nam, nhưng không có con số chính thức cho chiều ngược lại — thương hiệu Việt Nam nhượng quyền ra nước ngoài. Sự mất cân đối về dữ liệu này không chỉ là vấn đề thống kê: nó phản ánh thực tế là kể từ ngày 16/12/2011, doanh nghiệp Việt Nam nhượng quyền ra nước ngoài không còn phải đăng ký với Bộ Công Thương, nên không có cơ quan nào cập nhật số liệu nữa. Các mốc chính thức cuối cùng còn được ghi nhận là 3 thương hiệu vào năm 2007 và 7 thương hiệu vào năm 2016. Bất kỳ con số tổng nào được đưa ra sau thời điểm đó, nếu không trích dẫn được nguồn chính thức, đều nên được xem là ước tính, không phải thống kê.
Điều chúng ta chưa biết
Chúng tôi không biết quy mô thực sự của việc thương hiệu Việt Nam nhượng quyền ra nước ngoài hiện nay, do khoảng trống đăng ký kể từ năm 2011 nêu trên. Chúng tôi cũng không có điều khoản cụ thể của giao dịch Jollibee — VTI tại Highlands Coffee, nên chưa thể đánh giá mức độ thay đổi chiến lược thương hiệu sắp tới. Thỏa thuận nhượng quyền khu vực của Freddy's tại Philippines không tiết lộ liệu Việt Nam có nằm trong lộ trình mở rộng tiếp theo của thương hiệu này hay không. Các cửa hàng Mixue và Chagee bị đóng cũng chưa được xác định là ở vị trí trung tâm hay thứ cấp, nên chưa thể kết luận liệu việc cắt giảm có trực tiếp góp phần vào mức giảm hấp thụ 26% tại TP.HCM hay là hai hiện tượng song song. Cuối cùng, hiệu quả vận hành cụ thể của định dạng thí điểm WiN ON — doanh thu, chi phí trên mỗi điểm bán — chưa được công bố, nên còn quá sớm để đánh giá đây có phải là mô hình cạnh tranh bền vững với Circle K và GS25 hay không.
Nguồn: CafeF (2026-11-16) · CafeF (2026-11-16) · Báo Công Thương (2026-11-16) · Franchising.com (2026-11-16) · CafeF (2026-11-16) · Index.vn (2026-11-16) · VnBusiness (2026-11-16) · Advertising Vietnam (2026-11-16) · Diễn đàn Doanh nghiệp (2026-11-16) · MoneyF.vn (2026-11-16) · Index.vn (2026-11-16) · VietBao (2026-11-16) · Vietstock (qua Investing.com) (2026-11-16) · Báo Đầu tư (2026-11-16)